Polski rynek ICT rośnie o 10% rocznie. W 2026 osiągnie wartość 34,75 mld USD. A mimo to większość firm IT działa bez planu. Reagują zamiast przewidywać. Tracą ludzi. Marnują pieniądze na projekty AI bez sensu. Ignorują nowe przepisy. Kto zbuduje spójną strategię, wygra. Reszta zostanie w tyle.
Macierz Ansoffa i Wardley Mapping – jak wybrać kierunek rozwoju firmy IT?
Skalowanie firmy IT wymaga wyborów. Walczyć o większy udział na obecnym rynku? Szukać nowych klientów? Tworzyć nowe produkty? Bez planu łatwo obrać zły kierunek.
Model Macierzy Ansoffa porządkuje te decyzje. Przedstawia cztery strategie wzrostu według rosnącego ryzyka.
- Penetracja rynku – zwiększanie udziałów na obecnym rynku przy minimalnym ryzyku.
- Rozwój rynku – wejście z obecnymi produktami na nowe rynki geograficzne lub segmenty.
- Rozwój produktu – tworzenie nowych rozwiązań dla obecnych klientów.
- Dywersyfikacja – łączenie nowych produktów z nowymi rynkami, niesie największe ryzyko.
Większość firm odnoszących sukcesy nie stawia wszystkiego na jedną kartę. Łączą różne strategie w zależności od zasobów i tolerancji ryzyka.
Wardley Mapping jako kompas decyzji technologicznych
Gdzie rosnąć? Na to odpowiada Ansoff. Co budować, a co kupić? Na to odpowiada Wardley Mapping.
Narzędzie pomaga ocenić każdy obszar firmy. Zadajesz proste pytania:
- Czy rozwiązanie daje przewagę konkurencyjną? Czy jest unikalne dla twojego biznesu? Jeśli tak – buduj sam.
- Czy jest standardowe i dostępne na rynku? Jeśli tak – kup gotowe. Nie ma sensu pisać własnego CRM-a, gdy Salesforce robi to lepiej.
Jak to działa w praktyce? Radek Maziarka opisuje firmę rolniczą, która planowała budować wszystko od zera. Pięć obszarów działalności, pięć systemów do napisania. Po zastosowaniu mapy Wardley’a obraz się zmienił. Tylko dwa obszary wymagały własnego oprogramowania – te dawały przewagę konkurencyjną. Pozostałe trzy były standardowe i lepiej było kupić gotowe systemy z rynku. Efekt? Oszczędność rzędu milionów złotych.
Transformacja AI-native – jak zbudować architekturę biznesową wokół AI?
Większość pilotaży AI kończy się niepowodzeniem. Powód jest zawsze ten sam. Firmy traktują AI jako dodatek nakładany na istniejące procesy. Liderzy rynku robią odwrotnie. Projektują architekturę biznesową wokół AI od początku.
Adopcja AI wśród deweloperów przyspiesza. Coraz więcej programistów używa AI w codziennej pracy i raportuje wzrost produktywności. Jednocześnie wielu wciąż nie ufa kodowi generowanemu przez AI. To pokazuje, że technologia wyprzedza gotowość organizacyjną.
Trzy konkretne działania pomogą w transformacji:
- Zwiększ budżet na AI – bez inwestycji nie ma postępu.
- Stwórz rolę architekta AI – ktoś musi dbać o spójność rozwiązań.
- Rozwiąż problem cienia AI – nieautoryzowane używanie narzędzi AI przez pracowników to poważne ryzyko wycieku danych.
Results-as-a-Service (RaaS) – nowy model monetyzacji dla firm IT
Model Results-as-a-Service zmienia fundamentalnie relację dostawca-klient. Zamiast płacić za dostęp do oprogramowania, klient płaci za mierzalne rezultaty biznesowe. Dostawca zarabia tylko wtedy, gdy dostarcza wartość.
Różnica między RaaS a SaaS sprowadza się do trzech elementów. Outcome-based pricing oznacza płatność tylko za osiągnięte wyniki. Klient ponosi niższe ryzyko, bo nie ma kosztów wdrożenia z góry. Dostawca jest bezpośrednio zainteresowany sukcesem klienta, bo od tego zależy jego przychód.
Model RaaS jest wciąż na wczesnym etapie rozwoju. Wymaga rozwiązania kwestii odpowiedzialności za wyniki i standardów rozliczania.
Regulacje i cyberbezpieczeństwo – jak zamienić wymogi w przewagę?
Regulacje mogą być problemem lub szansą. Dla firm IT, które dostosują się wcześniej, staną się przewagą konkurencyjną. Dlaczego? Bo zgodność z regulacjami staje się barierą wejścia. Klienci wybiorą dostawcę, który już spełnia wymogi, zamiast ryzykować z tym, który dopiero się dostosowuje.
EU AI Act wprowadza wymogi etapowo. Zakaz obejmuje już systemy manipulacji behawioralnej i punktacji społecznej. W kolejnych etapach dochodzą wymogi transparentności i dokumentacji. Docelowo firmy muszą osiągnąć pełną zgodność dla systemów wysokiego ryzyka. Za naruszenia grożą znaczące kary.
Polska implementacja dyrektywy NIS2 oznacza rewolucję w cyberbezpieczeństwie. Według portalu Copla liczba regulowanych podmiotów wzrośnie do dziesiątek tysięcy. Sektory żywności i chemikaliów zyskają status podmiotów kluczowych. Kary dla takich podmiotów sięgną do 10 mln EUR lub 2% globalnego obrotu. Przy zagrożeniu bezpieczeństwa narodowego mogą wynieść nawet 100 mln PLN. Raportowanie incydentów wymaga wstępnej reakcji w 24 godziny, powiadomienia w 72 godziny i pełnego raportu w ciągu miesiąca.
Co to oznacza dla firm IT? Klienci z regulowanych sektorów będą szukać dostawców, którzy już są zgodni z NIS2. To szansa na nowe kontrakty.
Jak się przygotować?
Ataki phishingowe gwałtownie wzrosły od pojawienia się generatywnego AI. Reaktywne podejście nie nadąża za skalą zagrożeń. Lepiej zapobiegać niż reagować.
Strategia zapobiegawcza opiera się na trzech filarach:
- Dynamiczne zaufanie – ciągła weryfikacja dostępu zamiast jednorazowej autoryzacji.
- Nadzór nad AI – autonomiczne systemy działają automatycznie i mogą nieświadomie zaszkodzić firmie.
- Odporność – ochrona łańcucha dostaw i zdolność szybkiego powrotu do działania po ataku.
Ludzie w firmie IT – przewaga, której nie skopiuje konkurencja
Najlepsza strategia i najnowsze technologie nic nie dadzą bez odpowiednich ludzi. Problem? Dobry specjalista IT ma dziś dziesiątki ofert pracy. Wygra firma, która zaoferuje coś więcej niż tylko pieniądze.
Pracownicy chcą być traktowani jako ludzie, nie zasoby. Firmy, które to rozumieją, zmniejszają rotację i łatwiej przyciągają nowych specjalistów.
Co składa się na dobrą ofertę dla pracownika? Konkurencyjne wynagrodzenie i benefity. Możliwość rozwoju przez szkolenia i wsparcie mentorskie. Otwarta kultura pracy. Elastyczność i równowaga między pracą a życiem prywatnym. Dbałość o dobrostan.
Ale uwaga: najważniejsze to nie definiowanie tych obietnic, ale ich spełnianie. Pusty employer branding szybko wychodzi na jaw.
Od czego zacząć transformację strategiczną firmy IT
Przewaga konkurencyjna w 2026 roku wymaga działania na wielu frontach jednocześnie. Firmy, które potraktują je wybiórczo, przegrają z tymi, które zbudują spójną strategię.
Od czego warto zacząć? Od audytu pozycji strategicznej – tu pomocne będą macierz Ansoffa i Wardley Mapping. Następnie warto sprawdzić, czy systemy AI spełniają wymogi EU AI Act i czy firma jest gotowa na NIS2.
W kolejnych miesiącach można wprowadzić rolę architekta AI i zasady korzystania z narzędzi AI przez pracowników. Warto też przyjrzeć się podejściu do cyberbezpieczeństwa i ofercie dla zespołu.
Firmy, które wdrożą te zmiany, zyskają znaczącą przewagę pod względem odporności i wzrostu.
Źródła
- https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/poland-ict-market
- https://radekmaziarka.pl/2020/06/21/narzedzia-pracy-konsultanta-wardley-map/
- https://copla.com/blog/compliance-regulations/nis2-directive-regulations-and-implementation-in-poland/
- https://leobit.com/blog/top-10-trends-in-software-development/